Spółdzielnia socjalana "EKO-MAT"

Upór w dążeniu do celu, zaangażowanie i konsekwencja - to najważniejsze czynniki, które wpłynęły na sukces spółdzielni socjalnej „Eko-mat” z Chełmna, założonej w 2009. Założyciele spółdzielni zostali jednak z początku poddani trudnej próbie zmierzenia się z biurokratycznymi procedurami, które okazały się znacznie bardziej zrozumiałe w chwili, gdy z pomocą przyszedł założyciel spółdzielni socjalnej „Od Nowa”.

Założenie spółdzielni- stalowe nerwy i determinacja
Spółdzielnia Socjalna „Eko-mat” powstała z inicjatywy Żanety Jankowskiej (obecnie prezeski spółdzielni) i Romana Jakubowskiego (obecnie wiceprezesa), będącego zarazem założycielem i prezesem spółdzielni „Od Nowa” z Chełmna. Pomoc doświadczonego działacza okazała się nieodzowna, zarówno na etapie „zaszczepienia” idei założenia spółdzielni, jak i podjęcia pierwszych kroków nadających formę prawną organizacji.
Jak wspomina Żaneta Jankowska: "Zaczęłam przekonywać się do tego, że założenie spółdzielni pozwoli rozwiązać problemy osób które tkwią w przekonaniu, że nie ma sposobu na rozwiązanie ich trudnej sytuacji życiowej (…), przekonałam się, że należy podjąć zdecydowane kroki, które niektórym wydawały się bardzo ryzykowne.
Początkowo nic nie wskazywało na to, że aktywna, lecz wycofana z życia zawodowego gospodyni domowa - Żaneta Jankowka - po spotkaniu w Klubie Pracy dla Osób Bezrobotnych z członkami „Od Nowy” stanie na czele grupy założycielskiej „Eko-matu”. Dobra znajomość zasad i przepisów, którym podlegają spółdzielnie socjalne oraz ponad trzy letnie doświadczenie w prowadzeniu „Od Nowy” przez Jakubowskiego, uzupełniło zapał i motywację Jankowskiej do podjęcia pierwszych kroków, które po czasie okazały się pracochłonnym wysiłkiem.
   
Przede wszystkim porozumienie 
Trudna procedura, z którą założyciele uporali się po wielu karkołomnych staraniach doprowadziła do powstania „Eko-matu”. Spółdzielnia stała się od marca 2009 roku przestrzenią, w której osoby nigdy nie-zatrudnione, bądź pracujące przez bardzo krótki czas, otrzymały niepowtarzalną szansę na zatrudnienie. Organizatorom chodzi przede wszystkim o to, żeby zatrudnione kobiety potrafiły umiejętnie podejmować wyznaczone im zadania, nie wywiera się jednak presji, by zapewniały one spółdzielni jak największy zysk. Priorytetem założycieli stało się również przekonanie o terapeutycznej wartości  działania, będącego dla osób narażonych na długotrwałe bezrobocie (któremu towarzyszy poczucie rosnącego sfrustrowania) odskocznią, sposobem na sprawienie, że dzięki pracy można czuć się potrzebnym i dowartościowanym.    

Wspólne potrzeby
Władze spółdzielni starają się być liderami i animatorami działań. Nie starają się wpłynąć na stworzenie hierarchii w spółdzielni, tak by można mówić, że są „władzą”, co nie oznacza jednak, że nie podejmują często odważnych decyzji, nierzadko przyjmowanych z dystansem przez pracowników. Było tak choćby w przypadku zakupu maszyny do wykonywania sitodruku. Początkowo sceptycznie podchodzący do pomysłu pracownicy, zmienili zdanie z chwilą gdy „Eko-mat” otrzymał pierwsze zlecenia na wykonanie pracy tą techniką.

Mimo, że spółdzielnia powstała niespełna rok temu działa już „pełną parą”. Lista zleceniodawców systematycznie powiększa się i rozszerza o nową działalność. Sześciu członków, zatrudnionych na stałą umowę, pracuje osiem godzin dziennie, za co otrzymuje comiesięczną pensję. Sprawia to, że pracownicy, którzy wcześniej uznawani byli za osoby nie potrafiące porodzić sobie z codziennymi problemami, coraz chętniej stają na „własnych nogach” i mają poczucie chęci partycypowania w społeczeństwie.
   
Pierwsze produkty
Swoją działalność członkowie wiążą przede wszystkim z produktami prozdrowotnymi, ekologicznymi i antyalergicznymi, powstającymi na bazie wyrobów z łuski gryczanej. Pierwszym zleceniodawcą spółdzielni był Kujawsko-Pomorski Ośrodek Wsparcia Inicjatyw Pozarządowych TŁOK, który zamówił 700 lnianych toreb, ponadto z oferty skorzystały również spółdzielnia socjalna „Od Nowa” i Centrum Integracji Społecznej CISTOR. Spółdzielnia realizuje indywidualne zamówienia m.in. organizacji pozarządowych w oparciu o produkty ekologiczne (np. lniane torby).

Oferowane produkty:
•    torby ekologiczne
•    poduszki
•    pasy
•    okrycia na siedzenia samochodowe
•    zamówienia indywidualne (np. odzież)
•    materace

Szanse i zalety
Niezaprzeczalną zaletą „Eko-matu” jest możliwość stworzenia alternatywnej oferty dla rynku produktów wytwarzanych przez komercyjne firmy, kierujące się etyką minimalizowania strat i maksymalizowania zysków. Doskonale zdają sobie z tego sprawę założyciele spółdzielni, współpracujący i promujący swoje produkty poprzez inne organizacje pozarządowe. Ważnym elementem strategii spółdzielni jest także współpraca z samorządem gminy.

Zagrożenia i wady
Dla Prezeski „Eko-matu”, największą trudnością były początkowe problemy z  przełamaniem dystansu pomiędzy członkami (pracownikami) a przełożonymi, które po czasie przybrały wymiar współpracy opartej na wzajemnym porozumieniu, tworzącym zwartą grupę, w której przełożony posiada kompetencje lidera.
   
Plany
„Eko-mat” planuje zwiększenie zatrudnienia liczby pracowników, jednak jest to uzależnione od popytu i możliwości pozyskania środków z grantów i innych źródeł finansowania. Spółdzielni zależy przede wszystkim na udoskonaleniu i powiększeniu zakresu usług, które aktualnie oferuje (sitodruk, szwalnia) oraz na zaangażowaniu w realizację przedsięwzięć na rzecz kobiet, które ze względu na obowiązki podejmowane w gospodarstwie domowym są wykluczone z możliwości znalezienia satysfakcjonującej pracy oraz nabycia nowych umiejętności. Ciekawym pomysłem jest także stworzenie kujawsko-pomorskiego „sklepu integracyjnego”, w którym każda ze spółdzielni socjalnych oferowałaby swoje produkty, co pozwoliłoby uatrakcyjnić i wystawić w jednym miejscu produkty wszystkich spółdzielni. Dzięki temu możliwa byłaby integracja i współpraca pomiędzy przedstawicielami spółdzielni socjalnych i organizacji pozarządowych.

Kontakt:
Spółdzielnia Socjalna „Eko-mat”
ul. Kamionka 3
86-200 Chełmno
KRS 0000330846
tel. 697 023 606

Opracowanie na podstawie materiału udostępnionego przez Spółdzielnię Socjalną „Eko-mat”, Miłosz Ukleja, Kujawsko-Pomorski Ośrodek Wsparcia Inicjatyw Pozarządowych TŁOK.
Materiał powstał w ramach projektu „Ośrodek Wsparcia Inicjatyw Ekonomii Społecznej” realizowanego przez Kujawsko-Pomorski Ośrodek Wsparcia Inicjatyw Pozarządowych w partnerstwie z Fundacją Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych


 

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Działanie 7.2 "Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej"

Poddziałanie 7.2.2 "Wsparcie ekonomii społecznej". Człowiek - najlepsza inwestycja.